Een specialist nodig? 030 – 272 45 00

Ontwikkelingen: ontnemingsmaatregel versus boete | NJB 2015/1140, afl. 24

23 juni 2015

In: JurisprudentieNieuwsberichtenWetsvoorstellen

Het staat de rechter vrij om straffen en maatregelen op te leggen (de straftoemetingsvrijheid genoemd). Er zijn verschillende varianten van straffen en maatregelen. Met betrekking tot maatregelen zijn er o.a. de ontnemingsvordering en de zogenoemde boete. Deze boete wordt door de rechter soms opgelegd om wederrechtelijke verkregen voordeel te ontnemen. Sommige rechters nemen de stelling in dat de officier dan geen aparte ontnemingsmaatregel hoeft te vorderen. De vraag is of dit toelaatbaar is, omdat de ontnemingsprocedure waarborgen voor de verdachte kent. De grens vervaagt hierdoor, omdat niet duidelijk is welk deel op de ontneming ziet en welk deel op het bestraffen. Georgianna Verhage heeft hierover geschreven in de NJB. Hieronder treft u de integrale tekst aan. Klik hier voor de link naar het artikel.

Indien u geconfronteerd wordt met een ontnemingsvordering en/of een boete, neemt u dan contact op met br&dh advocaten te Utrecht. U kunt hiervoor geheel vrijblijvend mr. J.W.D. (Jaap-Willem) Roozemond of mr. J. (Arjan) de Haan benaderen.

 

‘Pluk-ze’ nu ook via de geldboete? Over de aantasting van de ontnemingsmaatregel

Georgianna Verhage

Een fundamenteel uitgangspunt in het strafrecht is de straftoemetingsvrijheid waarbij de rechter een aantal straffen en maatregelen ter beschikking staan. In de praktijk blijkt dat het onderscheid tussen deze modaliteiten kan komen te vervagen. Zo wordt de ontnemingsmaatregel in wezen door een geldboete vervangen wanneer deze is opgelegd met het uitsluitende doel het wederrechtelijk verkregen voordeel af te nemen – de zogeheten afroomboete.1 Het is tijd dat de Hoge Raad een duidelijk(er) standpunt inneemt over de toelaatbaarheid van deze strafsoort.

De afgelopen decennia heeft de Hoge Raad zich in drie arresten beperkt uitgelaten over de toelaatbaarheid van de afroomboete.2 Uit deze arresten blijkt niet of deze ontnemingsvariant op zichzelf toelaatbaar kan worden geacht. Wel is duidelijk dat voor de beoordeling relevant is of de geldboete het uitsluitende doel heeft het afnemen van wederrechtelijk voordeel, of dat deze ook ziet op andere strafdoelen zoals vergelding of preventie. In het meest recente arrest overwoog de Hoge Raad:
‘Overwegende dat de op te leggen geldboete “mede dient ter afroming van het door verdachte behaalde voordeel” heeft het Hof tot uitdrukking gebracht dat de ernst van de feiten zoals in deze zaak bewezen verklaard mede wordt bepaald door de omvang van het uit die feiten verkregen voordeel, en dat de hoogte van de geldboete daarop is afgestemd. Aldus verstaan geeft dit onderdeel van de strafmotivering niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting’.

Hiermee lijkt de Hoge Raad aan te geven dat via een geldboete mede mag worden afgeroomd. Maar tot op welke hoogte? Is dit bijvoorbeeld anders wanneer een geldboete – blijkens de hoogte ervan – primair ziet op ontneming van voordeel? Pas dan is er tenslotte sprake van een ‘zuivere’ afroomboete. Knigge heeft er terecht op gewezen dat de materieelrechtelijke beperkingen en procedurele waarborgen van de ontnemingsmaatregel met een afroomboete te gemakkelijk worden omzeild.3 Daarom moet de rechter duidelijk motiveren welk gedeelte van de geldboete ziet op het afromen van onrechtmatig voordeel.

 

Dit betreft slechts een deel van het artikel. Voor het gehele artikel zie onderstaande bron.

 

Bron: NJB 2015/1140, afl. 24

 

1. E.J. Hofstee, ‘Inleidende Opmerkingen bij: Wetboek van Strafrecht, Titel II A Maatregelen’, T&C Strafrecht.
2. HR 18 mei 1999, ECLI:NL:HR:1999:ZD1333, HR 15 juni 2010 ECLI:NL:HR:2010:BM2428 en HR 8 mei 2012,ECLI:NL:HR:2012:BW3684.
3. Conclusie A.G. Knigge bij HR 15 juni 2010 ECLI:NL:HR:2010:BM2428, NJ 2010/358, p. 4.
4. Bijv. het voorstel tot invoering van minimumstraffen uit 2012 en het in 2013 geïmplementeerde taakstrafverbod.
5. De uitspraak werd gedaan op de politierechterzitting van 9 april 2015. De uitspraak is niet gepubliceerd.

Advies van ons nodig?

Heeft u advies of juridische bijstand nodig?
Neem dan contact met ons op!
Bel 030 272 45 00

Stuur een mail
U gebruikt een verouderde browser!

Werk uw huidige browser bij naar de laatste versie. Update mijn browser nu

×