Een specialist nodig? 030 – 272 45 00

Mag de gemeente een Bibob-onderzoek (laten) uitvoeren bij Wmo-zorgaanbieders en Jeugdwet-zorgaanbieders?

30 november 2021

In: BlogBlog - Fraude in de zorgBlog - Inspectie, toezicht en compliance in de zorg

De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijke instrument. Op basis van gebeurtenissen in het verleden wordt vooraf een risico-inschatting gemaakt of de betrokken persoon of organisatie gebruik maakt van crimineel verkregen vermogen en/of strafbare feiten pleegt. Gemeenten kunnen een beroep op de Wet Bibob doen in geval van vergunningen, vastgoedtransacties, overheidsopdrachten en subsidies. Voor zorgaanbieders die Wmo-zorg en jeugdzorg bieden, zullen de laatste twee categorieën in principe relevant zijn. [1]

Subsidies

Indien een zorgaanbieder een subsidie aanvraagt, kan – onder voorwaarden – een onderzoek worden verricht op grond van de Wet Bibob. Aan de hand van een indicatorenlijst wordt beoordeeld of er sprake is van een ernstige mate van gevaar dat de subsidie zal worden misbruikt voor criminele activiteiten. Als dit het geval is, kan de gemeente op grond van het eigen onderzoek de subsidie weigeren. Bij twijfel of als het eigen onderzoek van de gemeente daartoe aanleiding geeft, kan het Landelijk Bureau Bibob (LBB) worden verzocht om een onderzoek te starten en advies uit te brengen. De betrokkene moet daarvan op de hoogte worden gesteld. Tegen de beslissing om de subsidieaanvraag te weigeren, kan binnen zes weken bezwaar worden gemaakt.

Overheidsopdrachten – aanbestedingen

Indien een zorgaanbieder zich voor de inkoop van Wmo-zorg of jeugdhulp wil contracteren, zal het gaan om een overheidsopdracht. Om te bepalen of deze overheidsopdracht onder het toepassingsbereik van de Wet Bibob valt, zal moeten worden beoordeeld of de uitbesteding van de zorg door de gemeente valt onder de definitie ‘overheidsopdracht’ van de Wet Bibob.

Indien de gemeente met meerdere zorgaanbieders een overeenkomst sluit en de burger zelf de zorgaanbieder mag kiezen, is het niet de gemeente (overheid) die een keuze maakt voor een zorgaanbieder. Bij deze uitbesteding kan het standpunt worden ingenomen dat dit niet onder de definitie van een overheidsopdracht valt en het Bibob-instrument door de gemeente niet mag worden ingezet. [2]

Indien de gemeente zelf de zorgaanbieder kiest (en de keuze niet aan de burger wordt overgelaten), is er sprake van een aanbesteding die valt onder de definitie van overheidsopdracht. In die situatie kan de gemeente het Bibob-instrument inzetten. Echter of de resultaten uit het onderzoek voor uitsluiting kunnen zorgen, wordt conform een gesloten stelsel van uitsluitingsgronden beoordeeld. Deze (verplichte en facultatieve) uitsluitingsgronden staan opgenomen in artikel 2.86 en 2.87 van de Aanbestedingswet 2012 en zijn afkomstig van een Europese Richtlijn. De Europese regelgeving beperkt de uitsluitingsmogelijkheden. Het gevolg is dat de uitsluitingsgrond van ernstig gevaar op gebruik van crimineel verkregen gelden en/of het plegen van strafbare feiten – zoals genoemd in artikel 3 sub a en b Wet Bibob – niet mag worden gehanteerd. Samenvattend zal een gegadigde of inschrijver alleen (mogen) worden uitgesloten bij een onherroepelijke veroordeling van een in de Aanbestedingswet genoemd delict, zoals witwassen, fraude en omkoping. Bij de facultatieve uitsluiting gaat het om gronden zoals het verkeren in staat van faillissement of liquidatie, het begaan van een ernstige beroepsfout waardoor de integriteit in twijfel kan worden getrokken, prestaties uit het verleden en het afgeven van valse verklaringen.

Neem gerust contact op wanneer u vragen heeft over het Bibob-onderzoek en de gevolgen daarvan.

 

[1] Deze zorgaanbieders kunnen ook vergunningen aanvragen of vastgoedtransacties verrichten. In dat geval kan de Wet Bibob eveneens toepassing vinden.

 

[2] HvJ EU 2 juni 2016, ECLI:EU:C:2016:399 (Falk Pharma) en HvJ EU 1 maart 2018, ECLI:EU:C:2018:142 (Tirkkonen).

Advies van ons nodig?

Heeft u advies of juridische bijstand nodig?
Neem dan contact met ons op!
Bel 030 272 45 00

Contact opnemen
U gebruikt een verouderde browser!

Werk uw huidige browser bij naar de laatste versie. Update mijn browser nu

×