Een specialist nodig? 030 – 272 45 00

Interview met Jaap-Willem Roozemond

Plofkraken steeds populairder: hoe gevaarlijk is het om in de buurt van een pinautomaat te wonen?

“Na een ontploffing proberen ze zo veel mogelijk biljetten te rapen. Maar de slagingskans is klein, de pakkans is groot.”

Plofkraken steeds populairder: hoe gevaarlijk is het om in de buurt van een pinautomaat te wonen? Een interview met Jaap-Willem Roozemond

29 november 2019

In: R+DH in de Media

#Plofkraak

Plofkraken steeds populairder: hoe gevaarlijk is het om in de buurt van een pinautomaat te wonen? Criminelen gebruiken steeds zwaardere explosieven bij plofkraken. ABN Amro sluit tientallen geldautomaten om de veiligheid van omwonenden te beschermen. Eerder deden ING en Rabobank hetzelfde. 

Veel schade na plofkraak in Spijkenisse: ook enorme ravage bij naastgelegen dierenkliniek. Beeld Arie Kievit
Hoe gevaarlijk is het om in de buurt van een bankautomaat te wonen?
‘Je moet je voorstellen dat er een bom ontploft in jouw straat’, zegt Jelle Wijkstra, woordvoerder bij de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). ‘Dat is de kracht van de explosie.’

Tot circa vier jaar geleden gebruikten criminelen meestal gas om een geldautomaat tot ontploffing te brengen. Sinds banken gasdetectieapparatuur inzetten, zijn ze overgestapt op explosieven. Het gevaar voor de omwonenden is daarmee groter geworden, zegt Wijkstra. ‘Er is niet alleen instortingsgevaar, maar je ziet ook dat in een steeds grotere schaal rondom de automaat ramen van omwonenden springen. De explosieven worden steeds krachtiger.’

Het is niet voor niets dat verschillende banken de laatste jaren automaten in de buurt van woningen hebben gesloten, zegt Wijkstra. ‘Wij maken ons echt zorgen over deze ontwikkeling.’ Het Amsterdamse gemeentebestuur maakte deze week bekend af te willen van geldautomaten in dichtbevolkte buurten, vanwege het grote aantal plofkraken in de stad. Woningen direct boven, naast of dicht tegenover geldautomaten zijn volgens de gemeente vanwege de veiligheid ‘onwenselijk’.

Het is al eens misgegaan: in oktober raakte een Amsterdammer gewond bij een plofkraak. De bewoner lag te slapen toen de ruiten door de explosie sprongen. Het slachtoffer werd geraakt door rondvliegend glas en is ter plaatse door de ambulance behandeld.

Neemt het aantal plofkraken toe?
De teller staat dit jaar op 63. Dat zijn er al flink meer dan vorig jaar: toen waren het er 42. Het jaar daarvoor – in 2017 – waren het er 65, blijkt uit cijfers van de NVB. ‘Het aantal plofkraken schommelt de laatste jaren rond de vijftig’, zegt woordvoerder Jelle Wijkstra.

Tot en met 2013 was het aantal plofkraken veel hoger, vaak ver boven de 100. Daarna is het aantal flink gedaald door verscherpte aandacht van de politie, het OM en de banken zelf, zegt Wijkstra. ‘Momenteel maken we ons niet zozeer zorgen over het aantal plofkraken, maar over het geweld waarmee ze gepaard gaan.’

Hoe gaan plofkrakers te werk?
Advocaat Jaap-Willem Roozemond heeft de afgelopen jaren veel plofkrakers bijgestaan. Roozemond ziet dat ze de afgelopen jaren steeds andere technieken aanwenden, mede doordat banken de geldautomaten beter beveiligen en op internet veel informatie te vinden is over explosiemateriaal.

‘Eerst zag je de trek- en ramkraken waarbij ze automaten met een sleepkabel opentrokken’, zegt hij. ‘Daarna werd een gasmengsel van zuurstof en acetyleen toegepast. Inmiddels gebruiken ze veelvuldig de zogeheten pizzaschuif: een dunne, gelaste koker met daarin kruit, die schuiven ze in een geldautomaat met aangestoken lont.’

Hoe groot de impact van explosieven kan zijn, bleek bij een plofkraak in Spijkenisse in oktober. Toen  was de ravage zo groot dat veiligheidsdiensten een appartementencomplex moesten controleren op instortingsgevaar.

Veel schade na plofkraak in Spijkenisse: ook enorme ravage bij naastgelegen dierenkliniek. Beeld Arie Kievit

Wie zijn de daders?
Advocaat Roozemond schat in dat het vooral om jonge daders gaat, die hun informatie van internet halen. ‘Vaak zijn het jongens die eigenlijk geen slachtoffers willen maken. Een woninginbraak of overval vinden ze te ver gaan. De risico’s van een plofkraak nemen ze voor lief.’

De advocaat wijst erop dat plofkrakers vaak selecteren op automaten die niet in de buurt van woningen zijn. Daarbij speelt mee dat daders een flink hogere straf boven het hoofd hangt voor het plegen van een plofkraak in een pand waar ook mensen wonen. Het valt Roozemond verder op dat maar weinig plofkrakers een nieuwe poging wagen nadat ze zijn gepakt.

Criminoloog Cyrille Fijnaut denkt dat het juist vaak om georganiseerde misdaad gaat. Volgens hem is in Nederland een netwerk van ‘twee- tot vierhonderd’ plofkrakers al jaren actief. Fijnaut meent dat deze georganiseerde krakers het wel degelijk vaker proberen en opereren vanuit een netwerk van verkenners, chauffeurs, routeplanners, krakers en handelaren. ‘Er lopen ook dwarsverbanden tussen plofkrakers, drugscriminaliteit en wapenhandel. Ze komen niet zomaar aan die explosieven.’

Plofkraken zijn niet heel lucratief, denkt advocaat Roozemond. Hij schat dat ‘30 procent buit maakt en een deel daarvan wordt ook nog opgepakt’. ‘Na een ontploffing proberen ze zo veel mogelijk biljetten te rapen. Maar de slagingskans is klein, de pakkans is groot.’

Betrokken advocaat

Advies van ons nodig?

Heeft u advies of juridische bijstand nodig?
Neem dan contact met ons op!
Bel 030 272 45 00

Contact opnemen
U gebruikt een verouderde browser!

Werk uw huidige browser bij naar de laatste versie. Update mijn browser nu

×